KADINLARDA SAÇ DÖKÜLMESİ

Toplumsal olarak saçlar, kadınlarda güzelliğin, çekiciliğin sembolü olarak yer etmiştir. Kadın, saçlarının dökülmesiyle kendisi için oldukça yıpratıcı olan, güzelliği ve çekiciliğinden de kayba uğradığını düşünmeye başlar. Erkeklerde saç dökülmesi bir dereceye kadar daha kolay kabul edilebiliyorken kadınlarda saç dökülmesi, kadınlar açısından kolay kolay kabul edilebilecek bir durum değildir, ciddi ruhsal sıkıntılara yol açar. Kadınlarda saç dökülmesi genelde iki şekilde karşımıza çıkıyor: 1. Androgenic alopecia ( androjenik alopesi - genetik saç dökülmesi ) 2. Telogen effluvium (geçici dökülme).

Androjenik alopesi, genelde yaşın ilerlemesi, kalıtsal faktörler ve testosteron hormonu ile ilişkilidir. Saç dökülmesi kökeninde genetik olmayan sebepler, geçici saç dökülmesi oluştururken, genetik sebepler ise kalıcı saç dökülmesi oluşturur.

Dökülme problemi olmayan bir kişinin başındaki saçların sayısı yaklaşık 100.000 civarındadır. Her gün 50-100 adet saç dökülmesi normal olarak kabul edilir. Dökülen saçların sayısı günlük 125 in üzerinde olursa, bu durum kalıcı saç dökülmesi olarak kabul edilir. Bir kıl 2-6 yıl süren gelişim evresinin ardından istirahat dönemine girer, kısa süre sonra da dökülür. Bu dökülmenin ardından ilk 6 ay içinde kıl kökünde yeni bir kıl oluşmaya başlar, o da zamanla bir öncekiyle aynı evreleri geçirir. Böylece bir taraftan saçlar dökülürken, diğer taraftan da yeni saçlar oluşur, böylece saç dökülmesi ile yeni saçların oluşumu denge halinde kalır. Genetik sebeplerden dolayı yeni saçların oluşumu yetersiz olursa, dökülen saçların yerine yenileri daha az geleceğinden dolayı saçların toplam sayısında zaman içinde giderek azalma göze çarpar.

Kadınlarda saç dökülmesi ve Ludwig sınıflaması

Kadınlarda saç dökülmesi ve Ludwig sınıflaması

Kadınlarda genetik saç dökülmesi

Kadınlarda genetik saç dökülmesi andojenik alopesidir. Genellikle tüm saç tellerinde incelme ile kendini belli eder. Çoğu kişide saçlarda seyrelme oluşur, saçların tamamının kaybı ise çok ender görülen durumdur. Kadın tipi saç dökülmesi olarak adlandırılan bu durumda, erkek tipi dökülmesi durumundan farklı olarak dökülme başın tepe kısmıyla, buranın çevresinde görülür. Kadınlarda, erkeklerde olduğu gibi alın, şakak bölgesinde açılma olmaz.

Saç dökülmesi kökeninde genetik olarak yatkınlığı olan kişilerde androjen hormonlar olarak bilinen testosteron, androstenedion, dihidrotestosteron (DHT) hormonlarının etkisi söz konusudur. Bu hormonlar, erkeklik hormonu olup, erkeklerde çok daha yüksek miktarlarda üretilirler, ancak kadınlarda da düşük seviyede de olsa vardır.

Saç dökülmesi, kişide herhangi rahatsızlık oluşturmuyorsa tedavi uygulama gereği yoktur. Tedavi arayışında olan kişiler için ise tamamen tıbbi kabul edilmiş yöntemler düşünülmelidir. Bazı antiandrojenik ilaçlar, minoxidil tedavisi uygulanabilir. Cerrahi olarak da saç ekimi işlemi iyi sonuçlar verir.

Kadınlarda genetik olmayan saç dökülmesi

Genetik olmayan saç dökülmesi tıbbi olarak anajen effluvium ile telojen effluvium olarak bilinen iki tiptir. Her iki tip saç dökülmesi de geçici dökülmedir, tedavi edilebilir. Anajen effluvium, kemoterapi ilaçları gibi bazı ilaçların yan etkisi sonucu kıl köklerinin geçici bir süre etkilenmesinden ortaya çıkar. Telojen effluvium ise çok sayıda saç telinin aynı anda istirahat dönemine girmesi, ardından dökülmesi sonucu ortaya çıkar. Yüksek doz A vitamini, tansiyon ilaçları, gut ilaçları, kemoterapi ilaçları, antidepresan ilaçlar, kan pıhtılaşmasını azaltıcı ilaçlar, doğum kontrol hapları, radyasyon ve yanıklar da saç dökülmesi yapabilirler.

Hamilelik, doğum, menapoz öncesi, sonrası dönem, doğum kontrol hapları kullanımı gibi hormonal dalgalanmalar da genetik olmayan saç dökülmesi nedeni olabilir. Saç dökülmesi, hormonal dalgalanmayı takiben 3 ay sonra ortaya çıkar. Yine 3 aylık bir dönemin ardından yeni saçlar da çıkmaya başlar.

Vejeteryan tipi beslenme, kısa sürede hızlı kilo verme, kronik beslenme yetersizliği, alkolizm, çinko, demir eksikliği de saç dökülmesi nedeni olabilir. Beslenme düzeninin normale dönmesiyle de dökülme durur, yeni saç gelişimi başlar.

Kadınlarda saç dökülmesine yol açan diğer durumlar:

Kadınlarda saç dökülmesine yol açan saç hastalıkları

Alopesia areata : Ani bir şekilde ortaya çıkan, genellikle dar, sınırlı bölgede, nadiren daha geniş alanlara yayılan geçici saç dökülmesi şeklinde kendini gösterir. Dökülen saçlar zaman içinde yeniden çıkar.

Alopesia totalis : Kaş, kirpiklerde de dökülmeye neden olan şiddetli saç kaybıdır.

Alopesia universalis : Saçların yanı sıra tüm vücut kılları dökülür.

Traksiyon alopesia : Saçların uzun süre gergin, çekili kalacak şekilde örme, topuz yapma şeklinde saç modellerinin uygulanmasına bağlı ortaya çıkar.

Tinea capitis : Saçlı derideki mantar hastalığıdır.

Trichotillomani : Psikolojik bozukluklardan dolayı kişinin kendi kendine saçlarını yolması sonucu ortaya çıkar.